Trước đây khi tổ chức tiết toán, chúng ta thường chỉ chú trọng vào việc truyền đạt những nội dung kiến thức có sẵn trong sách giáo khoa và rèn luyện kĩ năng tính toán, giải quyết bài tập theo hướng cá thể hoặc nhóm đôi hay nhóm lớn. Điều này vô tình làm cho tiết học Toán bị lặp đi lặp lại một số hình thức khiến tiết học đôi lúc trở nên nhàm chán, thiếu hấp dẫn.
Việc vận dụng những phương pháp dạy học tích cực vào quá trình giảng dạy nhằm nâng cao hiệu quả dạy học, rèn luyện các kĩ năng mà đặc biệt là phương pháp tự học cho học sinh. Qua quá trình thực hiện, chúng tôi nhận thấy rằng hình thức dạy học theo trạm có những ưu điểm nổi trội và phù hợp với mục tiêu giúp học sinh hình thành phương pháp tự học.
* Thông qua hình thức dạy học (HTDH) theo trạm
- Học sinh được tự chủ, tích cực hoạt động, tham gia giải quyết các nhiệm vụ học tập, nâng cao hứng thú của học sinh nhờ các nhiệm vụ học tập tích cực.
- Học sinh tự kiểm tra, đánh giá kết quả của cá nhân và của nhóm mình qua đó nâng cao năng lực đánh giá của bản thân.
- Học sinh có cơ hội nâng cao kĩ năng làm việc theo nhóm, các kĩ năng tranh luận, các phương pháp giải quyết vấn đề.
- Giúp giáo viên cá biệt hóa được trình độ của từng học sinh, qua đó bồi dưỡng học sinh giỏi và rèn luyện học sinh yếu.
- Khắc phục được khó khăn thiếu thốn về trang thiết bị nếu cho học sinh tiến hành đồng loạt, nhất trong những tiết học hình thành kiến thức mới, thực hành hay giảng dạy theo hướng kết hợp liên môn (Steam),....
* Bên cạnh những ưu điểm thì hình thức dạy học này vẫn còn gặp những khó nhăn nhất định
- Giáo viên mất rất nhiều thời gian trong quá trình chuẩn bị cho tiết học.
- Tiết học diễn ra thường chiếm lượng thời gian dài hơn so với tiết học truyền thông.
- Nếu sĩ số lớp quá đông, không gian lớp học sẽ bị hạn chế khi di chuyển qua các trạm.
- Nhiều giáo viên còn chưa mạnh dạn khi vận dụng HTDH này.
- Một số tài liệu thiết kế tiết dạy học theo trạm còn hạn chế, buộc giáo viên phải tự mày mò, đầu tư suy nghĩ và soạn thảo.
* Một số giải pháp vận dụng hình thức dạy học theo trạm trong môn toán
- Giáo viên chủ nhiệm cần giúp HS hình thành thói quen biết nêu thắc mắc, tự tìm tòi, tự lập kế hoạch, tự giải quyết vấn đề, tìm cách giải đáp và tra cứu thông tin phản hồi.
- Tổ khối chuyên môn cần tổ chức thảo luận tìm biện pháp tối ưu nhằm giúp GV vận dụng một cách nhuần nhyễn hình thức dạy học (HTDH) theo trạm vào các tiết dạy.
- Lập kế hoạch cụ thể với từng bài dạy có thể vận dụng HTDH này.
- Tranh thủ sự hỗ trợ từ BGH, đồng nghiệp, CMHS để tạo điều kiện tốt nhất giúp GV cùng HS xây dựng được nhiều tiết học đạt kết quả tốt khi sử dụng HTDH này.
Tùy tình hình lớp và năng lực học sinh để giáo viên thiết kế nội dung dạy học cho phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao nhất.
Trên đây là một số giải pháp ban đầu nhằm giúp GV-HS có thể vận dụng tốt và thường xuyên HTDH theo trạm trong môn Toán nói riêng và các môn khác nói chung nhằm đón đầu việc đổi mới chương trình phổ thông của BGD trong những năm học tới.
Tiết học minh họa được thực hiện tại lớp 5/5 do giáo viên Hà Thị Nam Ly phụ trách. Tiết học diễn ra sôi nổi, học sinh tham gia hoạt động tích cực, chủ động trong tiến trình tiếp thu kiến thức và thực hành bài học. Sau tiết học, BGH cùng giáo viên dự tiết đã phân tích và nêu ý kiến đóng góp cũng như giải pháp để khắc phục những hạn chế một cách khả thi.
